open joodse huizen en huizen van verzet

zondag 4 mei: bijzondere ontmoetingen en herdenkingen

Ontmoet de voormalige bewoners van Leeuwarden tijdens Open Joodse Huizen & Huizen van Verzet. Op zondag 4 mei gaan voorheen gesloten deuren van huizen, bijzondere en alledaagse locaties in Leeuwarden open. Aan de hand van persoonlijke herinneringen, beelden en muziek herdenken we voormalige bewoners. Met een interactief programma rondom de verschillende plekken zetten we aan tot gesprek en reflectie. Het programma duurt van 13.00 tot 16.00u en is voor het publiek gratis toegankelijk.

Datum: zondag 4 mei 2025
Tijd: 13.00 - 16.00u
Prijs: gratis
Op verschillende locaties in Leeuwarden. Hieronder vind je meer informatie.

programma

Op verschillende adressen worden slachtoffers en overlevenden van de Tweede Wereldoorlog herdacht. De programma’s vinden doorlopend plaats van 13.00 tot 16.00u, ieder uur begint een nieuwe ronde. Bijwonen is gratis.

De Joodse School, A.S. Levissonstraat 38

Het verhaal van negenjarige Bram en de elfjarige Eva.
Start om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00u
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk

Sacramentstraat 19

De Joodse Barend Boers en Mimi Dwinger trouwden in 1939. Het stel wist de Tweede Wereldoorlog te overleven. Van de bruiloftsgasten echter, keerde niemand terug.
Start om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00u
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk.

Jelsumerstraat 2

Het verhaal van de Joodse RAF-piloot, Harry Kleiner.
Start om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00u

Wilhelminaplein 92

In de panoramazaal van het Fries Museum wordt het verhaal vertelt van Ruth de Jonge.
Start om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00u

Stationsplein 1

Bij het oorlogsmonument worden de Joodse slachtoffers herdacht die vanaf het Leeuwarder station naar Westerbork werden weggevoerd.
Dit programma vindt eenmalig plaats om 13.00u.

Noordersingel 2

Op dit adres woonde de Joodse antiekhandelaar Bernard de Vries met zijn gezin. Na het begin van de deportaties van de Nederlandse Joden dook oudste zoon Izak onder. De rest van het gezin werd naar verschillende kampen gedeporteerd. Alleen Izaks broer Jacob weet dit te overleven. Enkele maanden na de bevrijding bezwijkt hij echter alsnog aan de gevolgen van zijn gevangenschap in Bergen-Belsen. Op 4 mei wordt het verhaal van de familie De Vries verteld in hun voormalige woning.
Deze locatie is niet rolstoeltoegankelijk.
Start om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00u

Groeneweg 1

Wandel mee met een stadswandeling door de voormalige Joodse buurt van Leeuwarden. Aan bod komen verschillende markante buurtbewoners en belangrijke locaties. De wandeling wordt georganiseerd door Historisch Centrum Leeuwarden in samenwerking met Leeuwardentour.
Dit programma vindt eenmalig plaats en is inmiddels volgeboekt. Je kunt je niet meer aanmelden.
Dit programma is niet rolstoeltoegankelijk.

Boterhoek 1

Ontdek tijdens een rondleiding de oorlogsgeschiedenissen van Leeuwarder joodse huizen en huizen van verzet aan de hand van bijzondere documenten uit de collectie van Tresoar.
Doorlopend van 13.00 tot 16.00u, de rondleidingen starten om 13.30 en 15.00u.

een greep uit de verhalen

bram en eva beem

Als Joodse kinderen vanaf september 1941 naar aparte scholen moeten, opent aan de A. S. Levissonstraat 38 in Leeuwarden een Joodse basisschool met ongeveer 70 leerlingen. In 1942 worden de klassen snel kleiner en vanaf 11 november 1942 staan ook de kinderen Bram en Eva Beem op de absentielijst.

Als Jan en Lini duiken Bram en Eva onder in Ermelo, apart van hun ouders die aan de Potgietersstraat in Leeuwarden op een piepklein kamertje zitten dat te klein is voor de kinderen. In Ermelo gaan de kinderen zelfs naar school toe, tot ze in 1944 worden verraden. Op 6 maart 1944 worden Bram en Eva Beem vermoord in Auschwitz.

Ver na de oorlog worden er onder de plankenvloer van het huis aan de Potgieterstraat talloze brieven gevonden van Bram en Eva aan hun ouders.

Adres: A.S. Levissonstraat 38

de joodse RAF-piloot

Op 24 mei 1943 stort het vliegtuig van de Joodse Flight Sergeant Harry Kleiner van de Britse Royal Air Force neer in de Noordzee. Pas drie maanden later wordt zijn lichaam gevonden aan de Waddenzeekust in de buurt van Zwarte Haan in het noordwesten van Friesland. Hij wordt begraven op de begraafplaats van het dorp Sint Jacobiparochie.

Pas na de oorlog komen Harry’s ouders te weten waar hun zoon begraven ligt. Ze doen alle mogelijke moeite om zijn stoffelijk overschot naar Engeland te krijgen. Doordat dit in strijd is met het Britse beleid dat lichamen moeten blijven waar ze begraven zijn, mislukt dit.

Het lukt hen daarentegen wel om Harry te laten herbegraven op de Joodse begraafplaats van Leeuwarden. Zijn graf is het enige Britse oorlogsgraf op een Joodse begraafplaats in Friesland. Op 4 mei vertelt Marre Sloots van het Fries Verzetsmuseum Harry’s verhaal.

Locatie: Jelsumerstraat 2

programma open joodse huizen

bekijk hier het programma van open joodse huizen